{
  "slug": "operasyon-denetim-zinciri",
  "role": "operasyon",
  "position": 8,
  "title": "Denetim zinciri ve delil paketi",
  "minutes": 5,
  "intro": "Sistem, kim ne yaptıysa yazar — ve o yazdıklarının sonradan değiştirilmediğini kanıtlayabilir. Bu ekran o kanıtı gösterir, ve gerektiğinde dışarıya verilebilir bir paket üretir.",
  "steps": [
    {
      "no": "1",
      "title": "Ekranı açın",
      "body": "Backoffice → Denetim zinciri. Üstteki dört kart durumu özetler: zincir sağlam mı, kaç mühür var, kaçı dış tanığa yayımlandı, kaçı arşivlendi. Altındaki şerit son 30 günü gösterir; her sütun bir gündür.",
      "screenshot": "yardim/operasyon-denetim-zinciri.png"
    },
    {
      "no": "2",
      "title": "Bir mühre bakın",
      "body": "Soldaki listeden bir satıra tıklayın. Sağda o mührün künyesi açılır: kökü, kendinden önceki halka, zincir özeti, hangi kurala göre alındığı, kaç satırı kapsadığı, tanıktaki karşılığı ve arşiv durumu. Altında o kökün nasıl doğduğunu anlatan şema durur — şemadaki ara düğümler temsilîdir, kök ve satır sayısı gerçektir.",
      "screenshot": null
    },
    {
      "no": "3",
      "title": "Doğrulayın",
      "body": "«Bu mührü doğrula» seçili mührü hemen sınar: satırlardan kökü yeniden hesaplar ve kaydedilenle karşılaştırır. «Tüm zinciri doğrula» ise kuyruğa gider — her mührün kökü satır satır yeniden hesaplandığı için birkaç dakika sürebilir. İkisi de ayrı bir yetki ister.",
      "screenshot": null
    },
    {
      "no": "4",
      "title": "Bir uyuşmazlık çıkarsa",
      "body": "Ekran üç kökü yan yana koyar: kaydedilen, yeniden hesaplanan ve tanıktaki. Kaydedilen ile tanıktaki aynı ama yeniden hesaplanan farklıysa satırlar değişmiştir; kaydedilen ile tanıktaki farklıysa mühür değişmiştir. Bulgu kalıcı bir kayıt olarak açılır ve Discord'daki prod-debug kanalına düşer.",
      "screenshot": null
    },
    {
      "no": "5",
      "title": "Delil paketini indirin",
      "body": "«Seçili aralığı indir» ya da «Tüm zinciri indir». Paket, zincirin bizim yazılımımız kullanılmadan yeniden hesaplanması için gereken her şeyi taşır: mühürler, bağımsız bir doğrulama betiği, ham SQL sorguları, kuralın tam tanımı ve dış tanık deposunun adresi. Bir bilirkişiye verilecek şey budur.",
      "screenshot": null
    }
  ],
  "tip": "Delil paketinde tek bir denetim satırı yoktur ve olmamalıdır. Satırlar kişisel veri taşır; bir kök ise kapsadığı şey hakkında hiçbir şey söylemez. Doğrulayan kişi satırları veritabanından kendisi okur — biz ona veriyi değil, kuralı veririz.",
  "warning": "Bir bulgu kapatılamaz ve silinemez. Ne yapıldığını not olarak yazabilirsiniz, ama kayıt yerinde kalır: kapatılabilen bir bulgu, yönetilebilen bir delil demektir.",
  "related": [
    "kullanici-ekleme",
    "kendi-isini-onaylama"
  ]
}